وزرای دولت جدید سوریه و پیشینه آنها

در حالی که کابینه دولت جدید سوریه اعلام می‌شود، پیش‌بینی می‌شود که بحران داخلی سوریه عمیق‌تر شود. زیرا وزارتخانه‌ها و دولت تشکیل شده که فاقد تنوع اجتماعی است، محتوایی نمایشی شبیه به ضرب‌المثل ترکی «دوستان به هنگام خرید ببینند» دارد.

کابینه جدید دولت سوریه

حملاتی که در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴ توسط هیئت تحریر‌الشام با هدایت جولانی در ادلب با عنوان «عملیات بازدارندگی تجاوز» آغاز شد، عملا به تسلیم دمشق به جولانی منجر شد. پس از آن، از زبان مقامات مسئول کنترل کننده دمشق، اظهاراتی مبنی بر حفظ وحدت و تمامیت ارضی سوریه و تضمین حقوق و آزادی‌های تنوع‌های اتنیکی، باورداشتی و فرهنگی مطرح شد. بر این اساس، تعدادی از مقامات دولت رژیم بعث سابق به طور موقت مسئولیت اداره امور اداری دولت را بر عهده گرفتند.

در ادامه، در ۲۹ ژانویه، «کنفرانس پیروزی» که ادعا می‌شد همه اجزای سوریه را شامل می‌شود و سپس در ۲۴-۲۵ فوریه «کنفرانس گفتگوی ملی سوریه» برگزار شد. اما هیچ یک از این کنفرانس‌ها، ساختارهای اتنیکی، باورداشتی و فرهنگی سوریه را نمایندگی نکرد. در نتیجه این کنفرانس‌ها، جولانی خود را رئیس جمهور سوریه اعلام کرد و از اختیارات عالی برخوردار شد.

علاوه بر این، در ۱۰ مارس، توافقنامه‌ای ۸ ماده‌ای بین مظلوم عبدی، فرمانده کل نیروهای سوریه دموکراتیک (ق‌س‌د) و احمد الشرع امضا شد که می‌توانست مبنایی برای قانون اساسی جدید سوریه باشد. اما در ۱۳ مارس، پیش‌نویس قانون اساسی اعلام شد که متن این توافقنامه را بی‌اعتبار کرد. در مقابل، ساختارهای اتنیکی، باورداشتی و فرهنگی که در تمام این فرآیندها برای ایجاد پیش‌نویس قانون اساسی و اداری جدید سوریه مشارکت نداشتند، واکنش نشان داده و اعلام کردند که موارد تحمیل شده برای آنها الزام‌آور نخواهد بود.

در نهایت، شامگاه شنبه ۲۹ مارس، حکومت دمشق، کابینه دولت موقت سوریه متشکل از ۲۳ نفر وابسته به رئیس جمهور احمد الشرع را رسما اعلام کرد. اما در فرآیند تعیین اعضای این دولت، هیچ تبادل نظر یا گفتگویی با ساختارهای سازمان‌یافته در سراسر سوریه صورت نگرفت و در دولت موقت نیز نمایندگی نداشتند. صرف نظر از هویت اتنیکی، باورداشتی و فرهنگی در سطح فردی، هیچ یک از اسامی موجود در کابینه فعلی، تنوع‌های سوریه را در بر نمی‌گیرد. به همین دلیل، ساختارهای جامعه دموکراتیک و تنوع‌های سوریه، بار دیگر تاکید کردند که تصمیمات دولت موقت تشکیل شده برای آنها الزام‌آور نخواهد بود.

کابینه دولت موقت سوریه به شرح زیر است:

۵ وزیر از دمشق، ۴ وزیر از ادلب، ۳ وزیر از حلب، ۳ وزیر از دیرالزور، ۲ وزیر از حما در کابینه حضور دارند. همچنین وزرایی از حمص، لاذقیه، سویدا، قنیطره، حسکه و حومه دمشق نیز وجود دارند. اما وزرایی از طرطوس، رقه و درعا حضور ندارند.

در کابینه دولت رئیس جمهور احمد الشرع، ۹ وزیر از هیئت تحریر الشام، از جمله ۵ وزارتخانه استراتژیک مانند امور خارجه، دفاع، کشور، دادگستری، دارایی و انرژی حضور دارند. ۴ وزیر از اخوان المسلمین حضور دارند. ۶ وزیر تکنوکرات عرب (که یکی از آنها وزارتخانه استراتژیک است)، ۳ نفر که با رژیم بعث کار کرده‌اند و ۳ نفر به طور مستقل فعالیت می‌کنند، نیز حضور دارند. علاوه بر این، ۴ وزیر مسیحی، کورد، دورزی و علوی نیز حضور دارند که ۳ نفر از آنها با رژیم بعث کار کرده‌اند.

- وزیر امور خارجه اسد حسن شیبانی: عرب سنی، اهل حسکه و متولد ۱۹۸۷. دارای ذهنیت اسلامی-سلفی، یکی از بنیانگذاران هیئت تحریر الشام و جبهه النصره است و با نام‌های زید العطار، ابوعایشه و حسام الشافعی نیز شناخته می‌شد. بین سال‌های ۲۰۲۲-۲۰۲۴ در دانشگاه صباح‌الدین زعیم ترکیه در رشته علوم سیاسی و روابط بین‌الملل فوق لیسانس گرفت.

- وزیر دفاع مرهف ابوقصره: عرب سنی، اهل حما و متولد ۱۹۸۳. دارای ذهنیت اسلامی-سلفی، فرماندهی شاخه نظامی هیئت تحریر الشام را بر عهده گرفت. در اوایل سال ۲۰۱۱ به مخالفان مسلح پیوست و در سال ۲۰۱۳ به جبهه النصره ملحق شد. وی همچنین در «عملیات بازدارندگی تجاوز» بعنوان مسئول فعالیت کرد. با نام‌های ابوالحسن الحموی و ابوحسن ۶۰۰ شناخته می‌شد.

- وزیر کشور انس خطاب: عرب سنی، متولد ۱۹۸۷ در حومه دمشق. دارای ذهنیت اسلامی-سلفی، در سال ۲۰۰۸ به عنوان عضو القاعده در عملیات علیه آمریکا شرکت کرد. در فهرست تروریستی سازمان ملل و آمریکا قرار دارد. او به دلیل وظیفه آوردن جنگجو از عراق به سوریه، با نام ابواحمد حدود نیز شناخته می‌شد. معاون اول جولانی در ریاست هیئت تحریر الشام و مسئول پرونده امنیتی در این سازمان بود.

- وزیر دادگستری ماهر الویس: عرب سنی، اهل دیرالزور و متولد ۱۹۸۰. دارای ذهنیت اسلامی-سلفی، در سال ۲۰۰۸ دستگیر و به زندان صیدنایا منتقل شد. در سال ۲۰۱۳ از زندان آزاد شد، به جبهه النصره پیوست و ریاست هیئت شریعت در منطقه شرقی (ادلب) را بر عهده گرفت. از زمان تاسیس، یکی از نمایندگان به اصطلاح هیئت تحریر الشام بوده است.

- وزیر اوقاف محمد ابوالخیر شکری: عرب سنی، اهل دمشق و متولد ۱۹۶۱. عضو سازمان اخوان المسلمین، امام و واعظ مسجد امام شافعی در مزه. عضو هیئت عمومی ائتلاف سوریه و عضو شورای اسلامی سوریه که در استانبول تاسیس شد.

- وزیر انرژی محمد بشیر: عرب سنی، اهل ادلب و متولد ۱۹۸۳. دارای ذهنیت اسلامی-سلفی، رئیس دولت نجات هیئت تحریر الشام در ادلب بود.

- وزیر آموزش عالی مروان حلبی: عرب سنی، اهل قنیطره و متولد ۱۹۶۴. به عنوان تکنوکرات با رژیم بعث کار کرد. فارغ التحصیل دانشکده پزشکی دانشگاه دمشق و دارای مدرک دکترا از فرانسه است.

- وزیر امور اجتماعی و کار هیند کاباوات: عرب مسیحی، اهل دمشق و متولد ۱۹۷۴. تکنوکرات دارای تابعیت کانادا.

- وزیر دارایی محمد یوسر برنیه: عرب سنی، اهل دمشق و متولد ۱۹۶۷. به عنوان تکنوکرات با رژیم بعث کار کرد.

- وزیر اقتصاد نضال شعار: عرب سنی، اهل حلب و متولد ۱۹۵۶. تکنوکرات، در اوایل انقلاب ۲۰۱۱ در دوره رژیم بعث، وزیر اقتصاد و تجارت و همچنین مشاور اقتصادی و مسئولیت‌های بین‌المللی را بر عهده داشت.

- وزیر اطلاع‌رسانی حمزه مصطفی: عرب سنی، اهل حما و متولد ۱۹۸۵. عضو سازمان اخوان المسلمین. مدیر کل تلویزیون سوریه بود. به عنوان محقق در مرکز عربی تحقیقات و مطالعات سیاسی قطر فعالیت کرد.

- وزیر بهداشت مصعب نزال العلی: عرب سنی، اهل دیرالزور و متولد ۱۹۸۵. تکنوکرات، فارغ التحصیل دانشکده پزشکی دانشگاه حمص و جراح مغز و اعصاب در بیمارستان‌های مختلف آلمان بود.

- وزیر مدیریت محلی محمد عنجرانی: عرب سنی، اهل حلب و متولد ۱۹۹۲. با هیئت تحریر الشام همکاری داشت و در دولت نجات هیئت تحریر الشام در ادلب فعالیت کرد.

- وزیر مدیریت اضطراری و بلایا رائد صالح: عرب سنی، اهل ادلب و متولد ۱۹۸۴. عضو سازمان اخوان المسلمین، همچنین به عنوان عضو کلاه سفیدها – کلاه‌خودهای سفید شناخته می‌شود.

- وزیر ارتباطات عبدالسلام هیکل: عرب سنی، اهل دمشق و متولد ۱۹۷۸. تکنوکرات. عبدالسلام دارای مدرک فوق لیسانس از لندن و تاجر سوری مقیم امارات متحده عربی است.

- وزیر کشاورزی امجد بدر: دورزی، اما عضو مجلس دورزی نیست. تکنوکرات اهل سویدا و متولد ۱۹۶۹.

- وزیر آموزش محمد عبدالرحمن ترکو: کورد، اهل حلب و متولد ۱۹۷۹. تکنوکرات و با رژیم بعث کار کرده است.

- وزیر عمران و مسکن مصطفی عبدالرزاق: عرب سنی، اهل ادلب و متولد ۱۹۸۹. با دولت نجات ادلب همکاری کرد.

- وزیر فرهنگ محمد صالح: عرب سنی، اهل دیرالزور و متولد ۱۹۸۵. عضو سازمان اخوان المسلمین. در الجزیره قطر کار کرد.

- وزیر جوانان و ورزش محمد سامی حامد: عرب سنی، اهل ادلب و متولد ۱۹۷۶. با دولت نجات ادلب همکاری کرد.

- وزیر گردشگری مازن صالحانی: عرب سنی، اهل دمشق و متولد ۱۹۷۹. تکنوکرات.

- وزیر توسعه اداری محمد حسان السکاف: عرب سنی، اهل حمص و متولد ۱۹۹۰. در دولت نجات ادلب در سمت‌های مختلف فعالیت کرد.

- وزیر حمل و نقل یاروب بدر: علوی، اهل لاذقیه و متولد ۱۹۵۹. به عنوان تکنوکرات با رژیم بعث کار کرد. در دوره رژیم بعث وزیر حمل و نقل بود.